ซีเมนส์เปิดเผยผลสำรวจ Siemens Infrastructure Transition Monitor 2025 ชี้ว่า Digitalization เป็นกุญแจสำคัญในการยกระดับประสิทธิภาพการผลิตอาหารและเครื่องดื่ม (F&B) สู่การเติบโตอย่างยั่งยืน
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม (Food & Beverage หรือ F&B) ทั่วโลกกำลังเผชิญแรงกดดันอย่างหนักจากปัจจัยภายนอกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น และความผันผวนของห่วงโซ่อุปทาน ขณะเดียวกัน การขยายตัวของเมืองและจำนวนประชากรโลกที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ยังผลักดันให้ความต้องการอาหารสูงขึ้น ท่ามกลางข้อจำกัดของการเกษตรแบบดั้งเดิมและทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด ปัจจัยเหล่านี้ยิ่งตอกย้ำความจำเป็นในการยกระดับการผลิตอาหารให้มีประสิทธิภาพ ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และยั่งยืนมากขึ้น

รายงาน Siemens Infrastructure Transition Monitor 2025 ซึ่งสำรวจความคิดเห็นของผู้บริหารองค์กรชั้นนำ 1,400 คน ในฉบับเจาะลึกอุตสาหกรรม F&B สะท้อนมุมมองที่น่าสนใจว่า แม้ผู้บริหารในอุตสาหกรรม F&B กว่า 53% มองว่าธุรกิจจะยังคงเติบโต แต่มีเพียง 43% เท่านั้นที่มั่นใจว่าโครงสร้างพื้นฐานขององค์กรมีความยืดหยุ่นเพียงพอที่จะปรับตัวรับความผันผวนของตลาดได้อย่างรวดเร็ว คำถามสำคัญสำหรับผู้ประกอบการ F&B จึงอยู่ที่ว่า จะสร้างความยืดหยุ่นให้กับโครงสร้างพื้นฐานการผลิต เพื่อให้สามารถผลิตได้มากขึ้น ใช้ทรัพยากรน้อยลง และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ท่ามกลางการเติบโตและความเปลี่ยนแปลงของโลกได้อย่างไร
หนึ่งในแนวทางสำคัญคือการเร่งนำระบบไฟฟ้าและพลังงานหมุนเวียนมาปรับใช้ จากผลสำรวจ 61% ของผู้ตอบแบบสอบถามเห็นว่า Electrification หรือการเปลี่ยนจากระบบที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในกระบวนการต่าง ๆ เช่น การทำความร้อน การทำความเย็น และการขนส่ง มาเป็นระบบที่ใช้พลังงานไฟฟ้า เป็นหนึ่งในกลไกที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการขับเคลื่อนระบบพลังงานไปสู่เป้าหมาย Net Zero โดยเฉพาะเมื่อไฟฟ้านั้นมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน ซึ่งจะช่วยให้ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มลดการปล่อยคาร์บอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลสำรวจยังชี้ว่า ภาคอุตสาหกรรมการผลิตกำลังเดินหน้าในเรื่องนี้อย่างจริงจัง โดยองค์กรที่มีความพร้อมในระดับแถวหน้า (Mature/Advanced) ด้านการผลิตพลังงานหมุนเวียนใช้เองในพื้นที่ (On-site Renewable Energy Production) เพิ่มขึ้นจาก 27% ในปี 2023 เป็น 42% ในปี 2025
ขณะที่การปรับเปลี่ยนระบบทำความร้อนและความเย็นมาใช้พลังงานไฟฟ้า (Electrification of Heating and Cooling) เพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 41% ตัวอย่างเช่น Marble Distilling Co. โรงกลั่นวอดก้าระดับพรีเมียมในสหรัฐอเมริกา ซึ่งนำเทคโนโลยี Smart Valves, Actuators และ Intuitive Controls มาใช้ ส่งผลให้สามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้ถึง 3 เท่าโดยไม่ต้องเพิ่มพนักงาน ลดต้นทุนค่าพลังงานได้ราว 20% ต่อปี และประหยัดน้ำได้มากกว่า 4 ล้านแกลลอนต่อปี แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีดิจิทัลสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างเป็นรูปธรรม
การเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มให้ความสำคัญกับการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ควบคู่ไปกับการเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานและรักษามาตรฐานของผลิตภัณฑ์ การผสานโซลูชันด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์สำหรับ Digitalization และ Automation จึงเป็นหัวใจสำคัญของการเปลี่ยนแปลงนี้ โดยช่วยให้ผู้ผลิตสามารถติดตาม ตรวจวัด และพัฒนาประสิทธิภาพด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างต่อเนื่อง
หนึ่งในความท้าทายของหลายองค์กรคือ “มีเป้าหมายด้านความยั่งยืน แต่ยังขาดเครื่องมือในการวัดผล” โดยผลสำรวจพบว่าเกินครึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามมองว่า Digitalization เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ขณะที่เทคโนโลยีดิจิทัลถูกมองว่ามีศักยภาพสูงต่อการเพิ่มผลิตภาพถึง 83% และการอนุรักษ์ทรัพยากร 55% ขณะเดียวกัน การบูรณาการข้อมูล (Data Integration) กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งวาระสำคัญ โดยมีเพียง 40% ที่มองว่าองค์กรของตนมีความก้าวหน้าในด้านนี้ในระดับสูง
ขณะที่ 54% เห็นว่าจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีที่ชาญฉลาดขึ้นเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลที่ยังแยกส่วนกัน และ 48% มีแผนเพิ่มการลงทุนในด้านนี้ กว่า 54% ของผู้บริหารเห็นพ้องว่า Digitalization มีศักยภาพสูงในการยกระดับสุขภาพและความปลอดภัยของพนักงาน สะท้อนให้เห็นว่าประโยชน์ของการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลไม่ได้จำกัดอยู่เพียงด้านประสิทธิภาพการผลิตและสิ่งแวดล้อมเท่านั้น
ยุคของโรงงานอัจฉริยะและการเพิ่มประสิทธิภาพด้วย AI มาถึงแล้ว ในช่วงสามปีข้างหน้า ผู้ตอบแบบสำรวจจากอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มคาดว่าจะให้ความสำคัญกับการขยายการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น AI และ Digital Twin การนำระบบอัตโนมัติมาใช้ในกระบวนการต่าง ๆ และการตัดสินใจโดยอาศัยข้อมูลเป็นหลัก โดยส่วนใหญ่เชื่อว่า AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดของเสีย และปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์ได้อย่างมีนัยสำคัญ
การนำเทคโนโลยีเหล่านี้มาประยุกต์ใช้ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มกำลังการผลิตและลดต้นทุน แต่ยังเป็นการวางรากฐานสำหรับระบบอาหารที่ยั่งยืนในอนาคต โดยซีเมนส์เน้นย้ำว่าองค์กร F&B ที่ต้องการเติบโตอย่างยั่งยืน ต้องมองว่า Digitalization ไม่ใช่เพียงเครื่องมือทางเทคนิค แต่เป็นกลไกเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยสร้างความยืดหยุ่นและรับมือกับความไม่แน่นอนของตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การบูรณาการข้อมูลและระบบอัตโนมัติเข้าด้วยกันจะช่วยให้ผู้ผลิตสามารถมองเห็นภาพรวมของกระบวนการผลิตได้อย่างชัดเจน ลดความซ้ำซ้อน และเพิ่มความเร็วในการตอบสนองต่อปัญหาต่าง ๆ ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบการผลิตอัจฉริยะ (Smart Factory) ที่สามารถปรับตัวได้อย่างรวดเร็ว
ซีเมนส์ ประเทศไทย มุ่งมั่นที่จะสนับสนุนภาคอุตสาหกรรม F&B ในการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและพลังงานสะอาดมาปรับใช้ เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนระบบอาหารโลกสู่ความยั่งยืน โดยเชื่อมั่นว่าความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และเทคโนโลยี จะช่วยสร้างอนาคตที่มั่นคงสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม
ผลสำรวจครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า although there are challenges, the path to sustainability is clear through digitalization and electrification, which are key to achieving Net Zero goals while maintaining growth in the F&B sector
องค์กร F&B ที่ต้องการเติบโตอย่างยั่งยืน ต้องมองว่า Digitalization ไม่ใช่เพียงเครื่องมือทางเทคนิค แต่เป็นกลไกเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยสร้างความยืดหยุ่นและรับมือกับความไม่แน่นอนของตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยต้องมีการบูรณาการข้อมูลและระบบอัตโนมัติเข้าด้วยกันเพื่อให้เห็นภาพรวมของกระบวนการผลิต
การนำเทคโนโลยีเหล่านี้มาประยุกต์ใช้ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มกำลังการผลิตและลดต้นทุน แต่ยังเป็นการวางรากฐานสำหรับระบบอาหารที่ยั่งยืนในอนาคต โดยซีเมนส์เน้นย้ำว่าองค์กร F&B ที่ต้องการเติบโตอย่างยั่งยืน ต้องมองว่า Digitalization ไม่ใช่เพียงเครื่องมือทางเทคนิค แต่เป็นกลไกเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยสร้างความยืดหยุ่นและรับมือกับความไม่แน่นอนของตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Siemens Digitalization FB NetZero DataIntegration SmartFactory