กระทรวง อว. และมหาวิทยาลัยมหิดล จับมือ เบทาโกร และ NZeno Limited จากนิวซีแลนด์ แถลงความร่วมมือครั้งประวัติศาสตร์เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ (Xenotransplantation) โดยมุ่งวิจัยสุกรดัดแปลงพันธุกรรมเพื่อปลูกถ่ายไตหมูสู่คน พร้อมจัดตั้งบริษัท MU BioGro จำกัด เพื่อขับเคลื่อนโครงการ T-Xeno Hub ดันไทยสู่ศูนย์กลางการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์แห่งแรกในอาเซียน

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และมหาวิทยาลัยมหิดล ได้ผสานความร่วมมือครั้งประวัติศาสตร์ร่วมกับ เบทาโกร และบริษัท NZeno Limited จากประเทศนิวซีแลนด์ เพื่อแถลงก้าวสำคัญของวงการแพทย์ขั้นสูง (Advanced Medicine) ด้วยเทคโนโลยีการปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ (Xenotransplantation) จากสัตว์สู่คน โดยชูไฮไลต์การวิจัยและพัฒนาสุกรดัดแปลงพันธุกรรมเลี้ยงในสถานที่ปลอดเชื้อก่อโรคจำเพาะ (Specific Pathogen Free: SPF) มุ่งเป้าสู่ความสำเร็จในการปลูกถ่าย "ไตหมู" เพื่อแก้ปัญหาวิกฤตขาดแคลนอวัยวะบริจาคและเพิ่มโอกาสรอดชีวิตให้ผู้ป่วย พร้อมจับมือจัดตั้ง บริษัท เอ็มยู ไบโอโกร จำกัด (MU BioGro Co., Ltd.) เพื่อขับเคลื่อนโครงการ T-Xeno Hub ให้ไทยก้าวสู่ศูนย์กลางการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์แห่งแรกในอาเซียน และเปิดประตูสู่เศรษฐกิจสุขภาวะระดับโลก (Wellness Economy) อย่างยั่งยืน

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า ความมั่นคงทางสุขภาพคือรากฐานเศรษฐกิจของประเทศ ซึ่งจะช่วยลดภาระงบประมาณรัฐและเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ โดย指出ว่า การพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์ขั้นสูงไม่ได้มุ่งเพียงมิติเศรษฐกิจ แต่คือวาระสำคัญในการช่วยชีวิตคนไทย ยกระดับคุณภาพชีวิต และสร้างโอกาสการรักษาที่เท่าเทียม โดยมีมหาวิทยาลัยเป็นกลไกขับเคลื่อนหลัก กระทรวง อว. จึงมุ่งยกระดับบทบาทมหาวิทยาลัยไทยไม่ให้จำกัดอยู่เพียงการผลิตบัณฑิต แต่ต้องก้าวขึ้นเป็น "Mastery Platform" แกนกลางของ Mastery Ecosystem ที่เชื่อมโยงวิทยาศาสตร์ขั้นสูงสู่นวัตกรรมเชิงลึก (Deep Tech) เพื่อเปลี่ยนไทยจากผู้ซื้อเทคโนโลยี สู่ประเทศที่วิจัย พัฒนา และสร้างนวัตกรรมขั้นสูงได้ด้วยตนเองในระยะยาว

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน กล่าวเพิ่มเติมว่า ความร่วมมือด้านเทคโนโลยีการปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ (Xenotransplantation) ของมหาวิทยาลัยมหิดลในครั้งนี้ ถือเป็นหมุดหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่ตอบโจทย์นโยบาย MHESI Flagship ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม อย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะเสาหลัก "SIAM MEDICA" ที่มุ่งสร้างความเป็นเลิศและความเชี่ยวชาญขั้นสูง (Mastery) ด้านเวชศาสตร์และการแพทย์ (Medicine & Scientific Wellness) อุปกรณ์และเครื่องมือแพทย์ (Medical Devices) ตลอดจนการบำบัดรักษาขั้นสูง (Advanced Therapy Medicinal Products: ATMP) ซึ่งการขับเคลื่อนโครงการ T-Xeno Hub สะท้อนถึงการผนึกกำลังร่วมกันระหว่างสถาบันอุดมศึกษา ภาคอุตสาหกรรม และพันธมิตรระดับโลก ในการนำ Deep Tech และนวัตกรรมมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจสุขภาวะ (Wellness Economy) ให้เติบโตอย่างมั่นคง พร้อมทั้งเปิดประตูสู่นวัตกรรมการักษาใหม่เพื่อคืนความหวังและเพิ่มโอกาสรอดชีวิตให้แก่ผู้ป่วยไทยในอนาคต

ด้านศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า การพัฒนางานวิจัยให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมเป็นทิศทางสำคัญของมหาวิทยาลัย ภายใต้วิสัยทัศน์ Real World Impact ที่มุ่งเปลี่ยนองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญทางวิชาการให้เป็นผลลัพธ์ที่ตอบโจทย์ปัญหาจริง โดยเฉพาะการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีทางการแพทย์เพื่อเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงการรักษาได้มากขึ้น ทั้งนี้ หนึ่งในความท้าทายสำคัญของระบบสาธารณสุขไทยคือการขาดแคลนอวัยวะสำหรับการปลูกถ่าย โดยประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังกว่า 110,000 ราย ขณะที่ข้อมูลในปี 2567 ระบุว่า มีผู้ที่เข้าเกณฑ์การปลูกถ่ายไตราว 23,000 ราย แต่ได้รับการปลูกถ่ายไตเพียง 989 รายเท่านั้น ส่งผลให้ผู้ป่วยที่รอรับการปลูกถ่ายไตอาจต้องรออวัยวะนานกว่า 5 ปี และมีผู้ป่วยจำนวนมากเสียชีวิตก่อนที่จะได้รับการปลูกถ่ายไต

นอกจากผลกระทบต่อชีวิตผู้ป่วยแล้ว การรักษาผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไตยังสร้างภาระค่าใช้จ่ายให้แก่ระบบสาธารณสุข โดยค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ อยู่ที่ประมาณ 36,678 ล้านบาทต่อปี สถานการณ์ดังกล่าวจึงสะท้อนถึงความจำเป็นในการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูง เพื่อเพิ่มทางเลือกในการรักษา ลดข้อจำกัดด้านการเข้าถึงอวัยวะ และเสริมขีดความสามารถของประเทศไทยในการรับมือกับปัญหาสุขภาพในระยะยาว ซึ่งการวิจัยครั้งนี้ถือเป็นหนึ่งในแนวทางที่ได้รับความสนใจในระดับนานาชาติ เพื่อแก้ไขวิกฤตดังกล่าวอย่างยั่งยืน

ความร่วมมือครั้งนี้เน้นการเดินหน้าพัฒนาสุกรดัดแปลงพันธุกรรมเลี้ยงในสถานที่ปลอดเชื้อก่อโรคจำเพาะ (Specific Pathogen Free: SPF) เพื่อการวิจัยปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ โดยตั้งเป้าที่จะยกระดับความพร้อมทางเทคโนโลยีภายใน 18 เดือน การวิจัยดังกล่าวมุ่งสร้างสุกรที่มีอวัยวะซึ่งสามารถเข้ากับร่างกายมนุษย์ได้ โดยลดปฏิกิริยาการปฏิเสธของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งถือเป็นขั้นตอนสำคัญในการก้าวสู่การปลูกถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์ที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูง เพื่อตอบโจทย์ปัญหาการขาดแคลนอวัยวะบริจาคอย่างเร่งด่วน

การจัดตั้งบริษัท เอ็มยู ไบโอโกร จำกัด (MU BioGro Co., Ltd.) เป็นบริษัทร่วมทุนที่มุ่งขับเคลื่อนงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริง เพื่อแก้ปัญหาวิกฤตขาดแคลนอวัยวะบริจาคผ่านการปลูกถ่ายข้ามสายพันธุ์ โดยบริษัทจะทำงานร่วมกับพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ เพื่อยกระดับมาตรฐานการวิจัยและนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาประยุกต์ใช้ในระบบสาธารณสุขไทย ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาสใหม่ในการรักษาปลูกถ่ายไต และเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่รอการปลูกถ่ายอวัยวะ

โครงการ T-Xeno Hub จะทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์แห่งแรกในอาเซียน โดยมุ่งสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมที่เชื่อมโยงระหว่างมหาวิทยาลัย ภาคอุตสาหกรรม และพันธมิตรระดับโลก เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจสุขภาวะ (Wellness Economy) ของประเทศ ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยรักษาผู้ป่วย แต่ còn สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในสาขาอื่น ๆ ของระบบสุขภาพและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง

การผลักดันไทยสู่ศูนย์กลางการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะข้ามสายพันธุ์แห่งแรกในอาเซียน ถือเป็นการยกระดับสถานะของประเทศในเวทีการแพทย์ขั้นสูง โดยไทยจะได้เป็นผู้นำในภูมิภาคด้านเทคโนโลยี Xenotransplantation ซึ่งจะช่วยดึงดูดการลงทุนทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์จากต่างประเทศ รวมถึงสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างประเทศที่แข็งแกร่ง เพื่อร่วมกันพัฒนาเทคโนโลยีการรักษาที่ซับซ้อนและมีความเสี่ยงสูง แต่มีความจำเป็นเร่งด่วนสำหรับผู้ป่วยจำนวนมาก

การขับเคลื่อน Wellness Economy ผ่านนวัตกรรมทางการแพทย์ขั้นสูง สะท้อนวิสัยทัศน์ของประเทศในการเปลี่ยนผ่านจากเศรษฐกิจที่พึ่งพาการผลิตและการบริโภค สู่เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมและสุขภาพ ซึ่งการมีเทคโนโลยีที่ช่วยชีวิตผู้ป่วยและยกระดับคุณภาพชีวิต จะส่งผลดีต่อภาพรวมของสังคมและเศรษฐกิจในระยะยาว โดยผู้ป่วยที่ได้รับโอกาสในการรักษาใหม่จะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และกลับคืนสู่สังคมในฐานะกำลังแรงงานที่มีประสิทธิภาพ

ความร่วมมือระหว่างกระทรวง อว. มหาวิทยาลัยมหิดล เบทาโกร และ NZeno Limited แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของภาครัฐและเอกชนในการร่วมกันแก้ไขปัญหาด้านสาธารณสุขอย่างจริงจัง โดยไม่เพียงแต่เน้นการวิจัยเชิงทฤษฎี แต่ให้ความสำคัญกับการนำผลวิจัยมาประยุกต์ใช้จริง เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้ bagi ผู้ป่วยและสังคมไทย ซึ่งถือเป็นโมเดลความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และนานาชาติ ที่สามารถนำไปเป็นต้นแบบสำหรับโครงการนวัตกรรมอื่น ๆ ในอนาคต

T-XenoHub MUBioGro Xenotransplantation WellnessEconomy NZeno Mahidol